Już od wczesnego średniowiecza rzeka Kłonica służyła mieszkańcom Śląska do spławiania towarów. Dla usprawnienia tego transportu w 1792 roku z inicjatywy Fryderyka Wilhelma II rozpoczęto budowę Kanału Kłodnickiego łączącego Gliwice z rzeką Odrą. W lipcu 1806 r. pierwsza barka z odlewami żeliwnymi odpłynęła w kierunku Wrocławia. Łącznie na odcinku Gliwice - Kędzierzyn Koźle kanał mierzył 45,7 km i miał 18 śluz. Szerokość wynosiła 12 m a głębokość 1,6 m. Barki pokonywały różnicę wysokości wynoszącą 48 m. Port Gliwicki był zlokalizowany w centrum miasta pomiędzy Wilhelm - a Bahnhofstrasse (obecnie ul. Zwycięstwa a Dworcową). Kanał służył do transportu: węgla, rud żelaza i cynku oraz wyrobów stalowych. W połowie XIX w. kanałem transportowano ok. 50 tyś t towarów rocznie, wykorzystując tzw. kanałówki o wyporności 150 t. W roku 1897 do portu została doprowadzona linia kolejki wąskotorowej. W roku 1936 kanał Kłodnicki wraz z portem w Gliwicach zakończył działalność.
W maju 1934 roku rozpoczęto budowę nowego kanału wraz z portem, który miał się stać nowoczesną drogę wodną spełniającą wymagania okresu koniunktury lat 30-tych XX wieku. Prace prowadzono do roku 1940. Po ich zakończeniu kanał Gliwicki był najnowocześniejszym sztucznym szlakiem wodnym w Europie. Różnicę wysokości pomiędzy Gliwicami a Kędzierzynem- Koźlem, która wynosi 44 m pokonuje się dzięki 6 podwójnym śluzom komorowym. Długość kanału wynosi 44 km. Wg klasyfikacji międzynarodowej zaliczany jest do dróg wodnych III klasy.
Port w Gliwicach za względu na układ i kształt basenów portowych, konstrukcje i długość nabrzeża (ponad 2,5 km), urządzenia przeładunkowe, place składowe i zdolności przeładunkowe (ok. 2 mln ton rocznie) jest najnowocześniejszym i najbardziej uniwersalnym portem śródlądowym w Polsce.
Gliwicki port ma bezpośrednie połączenie z zespołem portów morskich Szczecin - Świnoujście oraz z całą siecią dróg wodnych w Europie Zachodniej.
W marcu 2012 r. wyłączone z eksploatacji zostały dwa żurawie portowe 308 i 300. Ostatni - używany był w Porcie od 1937r.
Kanał Gliwicki - droga wodna teraz głównie dla węgla
Mapa śródlądowych dróg wodnych w Polsce
